PPK: Obowiązki pracodawcy i autozapis. Kompletny poradnik dla firm
9 listopada 2026 · SmartKsięgowa
Pracodawca ma obowiązek utworzenia PPK i automatycznego zapisania do programu pracowników w wieku 18-54 lata. Poznaj kluczowe terminy, stawki wpłat i zasady autozapisu.
Pracodawca ma obowiązek utworzenia Pracowniczego Planu Kapitałowego (PPK) poprzez zawarcie umowy o zarządzanie PPK z wybraną instytucją finansową. Następnie musi „zapisać” do programu osoby zatrudnione w wieku 18–54 lata, zawierając w ich imieniu umowy o prowadzenie PPK, co odbywa się na zasadzie tzw. autozapisu. Pracownik może w każdej chwili zrezygnować z uczestnictwa, składając pracodawcy stosowną deklarację.
Kluczowe obowiązki pracodawcy w ramach PPK
Podstawowym obowiązkiem każdego podmiotu zatrudniającego (pracodawcy, zleceniodawcy) jest zapewnienie osobom zatrudnionym możliwości oszczędzania w PPK. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o PPK, podmiot zatrudniający zawiera umowę o zarządzanie PPK, jeżeli zatrudnia co najmniej jedną osobę, w imieniu której jest obowiązany zawrzeć umowę o prowadzenie PPK.
Do najważniejszych zadań pracodawcy należą:
- Wybór instytucji finansowej: Należy wybrać jedną z autoryzowanych instytucji (fundusz inwestycyjny, fundusz emerytalny lub zakład ubezpieczeń) i zawrzeć z nią umowę o zarządzanie PPK. Wybór powinien być dokonany w porozumieniu z działającą w firmie zakładową organizacją związkową.
- Zawieranie umów o prowadzenie PPK: Pracodawca ma obowiązek zawrzeć w imieniu i na rzecz osób zatrudnionych umowy o prowadzenie PPK. Należy to zrobić nie później niż do 10. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin 3 miesięcy zatrudnienia.
- Naliczanie i odprowadzanie wpłat: Comiesięczne obliczanie, pobieranie (z wynagrodzenia pracownika) i przekazywanie wpłat do wybranej instytucji finansowej. Termin na przekazanie wpłat to 15. dzień następnego miesiąca.
- Obsługa dokumentacji: Przyjmowanie i obsługa deklaracji od pracowników, np. o rezygnacji z dokonywania wpłat, o wznowieniu wpłat, o przystąpieniu do programu (w przypadku osób 55+) czy o zmianie wysokości wpłat dodatkowych.
- Obowiązki informacyjne: Informowanie pracowników o warunkach uczestnictwa w PPK, a w szczególności o obowiązku ponownego autozapisu co 4 lata.
- Archiwizacja: Przechowywanie dokumentacji związanej z prowadzeniem PPK.
Autozapis do PPK – kogo i kiedy dotyczy?
Zasada autozapisu jest fundamentem programu PPK i polega na automatycznym włączeniu do niego osób zatrudnionych bez konieczności składania przez nie jakichkolwiek wniosków. Obowiązek ten dotyczy osób, które podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Zasady zapisu różnią się w zależności od wieku:
- Osoby w wieku 18–54 lata: Są zapisywane do PPK automatycznie po upływie 3 miesięcy zatrudnienia. Mogą zrezygnować, składając pisemną deklarację rezygnacji.
- Osoby w wieku 55–69 lat: Nie są objęte autozapisem. Mogą przystąpić do PPK dobrowolnie, składając pracodawcy wniosek o zawarcie w ich imieniu umowy o prowadzenie PPK.
- Osoby, które ukończyły 70 lat: Nie mogą zostać zapisane do PPK.
Wpłaty do PPK – stawki i zasady finansowania
Środki na indywidualnym rachunku PPK uczestnika pochodzą z trzech źródeł: od pracownika, od pracodawcy oraz z dopłat od państwa. Wpłaty pracodawcy i pracownika są naliczane procentowo od wynagrodzenia brutto stanowiącego podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.
Wpłaty podstawowe:
- Pracodawca: 1,5% wynagrodzenia brutto (zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy o PPK).
- Pracownik: 2% wynagrodzenia brutto (zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o PPK).
Wpłaty dodatkowe (dobrowolne):
- Pracodawca: do 2,5% wynagrodzenia brutto.
- Pracownik: do 2% wynagrodzenia brutto.
Obniżenie wpłaty podstawowej pracownika: Uczestnicy PPK, których miesięczne wynagrodzenie ze wszystkich źródeł nie przekracza 120% minimalnego wynagrodzenia za pracę, mogą obniżyć swoją wpłatę podstawową do minimum 0,5%. W 2026 roku limit ten wynosi 5 767,20 zł (1,2 × 4 806 zł).
Dopłaty od Państwa:
- Wpłata powitalna: 250 zł (jednorazowo po przystąpieniu do PPK).
- Dopłata roczna: 240 zł (po spełnieniu warunku minimalnych wpłat w danym roku).
Przykład obliczenia wpłat (wynagrodzenie 6 500 zł brutto):
- Wpłata pracownika (2%): 130,00 zł
- Wpłata pracodawcy (1,5%): 97,50 zł
- Łącznie na rachunku PPK w miesiącu: 227,50 zł
Należy pamiętać, że wpłata finansowana przez pracodawcę stanowi dla pracownika przychód ze stosunku pracy, od którego należy naliczyć i pobrać zaliczkę na podatek dochodowy.
Rezygnacja i ponowny autozapis co 4 lata
Pracownik może w dowolnym momencie zrezygnować z dokonywania wpłat do PPK, składając pracodawcy pisemną deklarację. Deklaracja ta jest skuteczna od miesiąca jej złożenia. Co ważne, rezygnacja nie jest bezterminowa.
Co 4 lata, począwszy od 2023 roku, przeprowadzany jest ponowny autozapis. Oznacza to, że pracodawca ma obowiązek wznowić dokonywanie wpłat za wszystkie osoby w wieku 18–54 lata, które wcześniej złożyły deklarację rezygnacji.
Procedura ponownego autozapisu (najbliższy w 2027 roku):
- Do ostatniego dnia lutego pracodawca informuje pracowników, którzy zrezygnowali, o planowanym wznowieniu wpłat od 1 kwietnia.
- Pracownik, który nadal nie chce uczestniczyć w PPK, musi ponownie złożyć deklarację rezygnacji.
- Jeśli pracownik nie złoży nowej rezygnacji, pracodawca wznawia naliczanie i odprowadzanie wpłat.
Sankcje za niedopełnienie obowiązków
Ustawa o PPK przewiduje sankcje dla podmiotów zatrudniających, które nie wypełniają nałożonych na nie obowiązków. Niezawarcie umowy o zarządzanie PPK w terminie może skutkować nałożeniem kary grzywny w wysokości do 1,5% funduszu wynagrodzeń u danego podmiotu w roku poprzedzającym.
Co więcej, zgodnie z art. 17 ustawy o PPK, jeśli pracodawca nie zawrze umowy o prowadzenie PPK dla uprawnionego pracownika w terminie, przyjmuje się, że umowa ta powstała z mocy prawa. Oznacza to, że pracodawca będzie zobowiązany do naliczenia i wpłacenia zaległych wpłat.
Najczęstsze pytania
Czy pracodawca musi tworzyć PPK, jeśli zatrudnia tylko jedną osobę na umowę zlecenie? Tak, obowiązek dotyczy wszystkich podmiotów zatrudniających „osoby zatrudnione”. Jeśli zleceniobiorca podlega z tytułu tej umowy obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, pracodawca ma obowiązek utworzyć PPK i zapisać go do programu na zasadach ogólnych.
Co się stanie, jeśli pracownik zrezygnuje z PPK? Czy pracodawca ma jeszcze jakieś obowiązki? Pracodawca przestaje naliczać i odprowadzać wpłaty za tego pracownika. Kluczowym obowiązkiem pozostaje jednak poinformowanie go o ponownym autozapisie, który odbywa się co 4 lata (najbliższy w 2027 r.), i wznowienie wpłat, jeśli pracownik nie złoży nowej deklaracji rezygnacji.
Czy wpłata pracodawcy do PPK jest dla pracownika przychodem? Tak, kwota wpłaty podstawowej (1,5%) i ewentualnej wpłaty dodatkowej finansowanej przez pracodawcę stanowi dla pracownika przychód podlegający opodatkowaniu. Pracodawca jako płatnik jest zobowiązany doliczyć tę kwotę do wynagrodzenia i pobrać zaliczkę na podatek dochodowy.
Kiedy najpóźniej muszę zapisać nowego pracownika do PPK? Umowę o prowadzenie PPK dla nowego pracownika należy zawrzeć nie wcześniej niż po upływie 14 dni zatrudnienia i nie później niż do 10. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynęły 3 miesiące (90 dni) zatrudnienia.
Każdy przypadek jest indywidualny, dlatego w celu uzyskania wiążącej porady zaleca się konsultację z doradcą podatkowym lub specjalistą ds. kadr i płac.
Potrzebujesz odpowiedzi w konkretnej sprawie?
SmartKsięgowa to ekspertka AI od podatków, wynagrodzeń i księgowości — zapytaj, a otrzymasz odpowiedź z odniesieniem do przepisu.
Wypróbuj za darmo